Już tylko kilka dni pozostało na złożenie wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich i ONW  za 2010 r. Ostateczny termin na złożenie takich dokumentów upływa bowiem w piątek, 11 czerwca. Wnioski można składać osobiście w biurach powiatowych ARiMR lub wysyłać za pośrednictwem poczty. Rolnicy, którzy nie złożą wniosków w tym terminie nie otrzymają płatności bezpośrednich i płatności ONW za 2010 r. Ze złożeniem wniosków o płatności nie należy zwlekać, ponieważ za każdy roboczy dzień opóźnienia, liczony po 17 maja, kiedy upłynął podstawowy termin na złożenie wniosków o przyznanie dopłat bezpośrednich za 2010 r.,  należna rolnikowi płatność będzie pomniejszana o 1%.

Rolnicy, którzy nie złożyli wniosków w podstawowym terminie gwarantującym możliwość przyznania płatności bezpośrednich w pełnej wysokości, z powodu powodzi, która w tym czasie dotknęła głównie południowe rejony Polski nie będą mieli pomniejszanych kwot płatności. Jednak aby zachować prawo do płatności w pełnej wysokości (bez sankcji terminowych) rolnik powinien pisemnie poinformować kierownika biura powiatowego, w terminie 10 dni roboczych od dnia w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności, o wystąpieniu okoliczności nadzwyczajnych lub siły wyższej oraz dostarczyć dowody potwierdzające ich wystąpienie.

Za okoliczności nadzwyczajne lub wystąpienie siły wyższej uznaje się:

• poważną klęskę żywiołową w dużym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa,
• wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich,
• chorobę epizootyczną dotykającą wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt,
• długookresową niezdolność rolnika do pracy.

Dowodami potwierdzającymi wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, które należy dostarczyć do Agencji - w przypadku szkód w uprawach rolnych, spowodowanych przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę są m.in.:

• protokół oszacowania szkód sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce powstania szkody;
• dokument potwierdzający wystąpienie szkody w uprawach, z którego wynika powierzchnia upraw, na których wystąpiła szkoda spowodowana przez nadzwyczajne zdarzenia, sporządzony przez zakład ubezpieczeń, z którym rolnik zawarł umowę ubezpieczenia upraw co najmniej od jednego z tych zdarzeń;
• pisemne oświadczenia potwierdzające wystąpienie szkody w uprawach, spowodowanej przez ww. zdarzenia, złożone przez dwóch świadków, którzy nie są domownikami rolnika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, sporządzone zgodnie ze wzorem zamieszczonym na stronie internetowej ARiMR. Oświadczenie takie może być złożone w sytuacji, gdy komisja powoływana przez wojewodę nie została powołana oraz uprawy nie zostały objęte umową ubezpieczenia.

Powyższy katalog dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, w 2010 r. zostaje rozszerzony o następujące dowody:

• pisemne oświadczenie rolnika o padnięciu zwierzęcia oraz o zgłoszeniu tego faktu zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;
• pisemne oświadczenie potwierdzające działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, złożone przez dwóch świadków, którzy nie są domownikami rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, sporządzone zgodnie ze wzorem zamieszczonym na stronie internetowej ARiMR - w przypadku braku możliwości przedstawienia innych dowodów, o których mowa w przytoczonym rozporządzeniu.

Szczegółowy wykaz dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności zawarty jest w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności (Dz. U. Nr 46, poz. 308, z późn. zm.).

Rolnikowi, który złoży wniosek po 17 maja 2010 r. i nie dostarczy dowodów potwierdzających wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, należna  kwota płatności będzie pomniejszana, z tytułu złożenia wniosku po terminie.

Do dnia 4 czerwca złożono do ARiMR około 1,37 mln wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich za 2010 r., w tym 21 tys. wniosków zostało złożonych  po dniu 17 maja.

Po raz pierwszy w tym roku rolnicy  wypełniając jeden formularz wniosku mogą ubiegać się o: płatności bezpośrednie, płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich oraz innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), płatności na realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawę dobrostanu zwierząt (PROW 2004-2006) oraz płatności rolnośrodowiskowe (PROW 2007-2013). Wprowadzenie jednego formularza wniosku dla 12 różnych rodzajów płatności jest dużym ułatwieniem dla rolników, którzy nie muszą teraz  wielokrotnie podawać tych samych danych i występować do Agencji z osobnymi wnioskami o przyznanie różnych dopłat. Warto też przypomnieć, że wypełnienie wniosków nie jest trudne zwłaszcza dla rolników, którzy ubiegali się o płatności bezpośrednie w 2009 r. Otrzymali oni w przesyłkach pocztowych  tzw. wnioski "spersonalizowane", które są w dużej części wypełnione na podstawie danych znajdujących się we wnioskach złożonych w ubiegłym roku.

Zasady przyznawania płatności, formularze wniosków oraz załączników do wniosku są dostępne na stronie internetowej ARiMR oraz w biurach powiatowych i oddziałach regionalnych Agencji. Wniosek można wypełnić także w formie elektronicznej, który jest również dostępny na stronie internetowej ARiMR. Tak wypełniony formularz należy wydrukować, podpisać i wysłać  do biura powiatowego Agencji.

ARiMR zwracała uwagę rolnikom, aby przy wypełnianiu wniosków postępowali zgodnie z instrukcją, którą dostali wraz z otrzymanym do wypełnienia wnioskiem. W tym roku było to szczególnie ważne ponieważ zostały wprowadzone  nowe rodzaje płatności (wsparcie specjalne) oraz wprowadzono zmiany w zasadach przyznawania krajowych uzupełniających płatnościach obszarowych. Po raz pierwszy w tym roku rolnicy z całego kraju mogą się ubiegać o płatność obszarową  do roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, a w kilku województwach o płatności do krów i owiec. Ponadto jednolite płatności obszarowe będą przyznawane rolnikom do powierzchni upraw zagajników drzew o krótkiej rotacji,  takich jak: brzoza, topola i wierzba. Rolnicy ubiegający się o płatności do tych upraw, musieli we wnioskach zadeklarować te grunty, jako odrębne działki rolne. Jeśli chodzi o uzupełniające płatności obszarowe (UPO), to będą one po raz pierwszy przyznawane także do powierzchni, na których nie jest prowadzona żadna uprawa, jeżeli na gruntach tych:

• rolnik dokonał zasiewu w celu podniesienia żyzności gleby poprzez wprowadzenie do niej świeżej masy roślinnej (zielony nawóz);
• roślinność ta została przyorana lub wprowadzona do gleby na skutek zastosowania innego zabiegu mechanicznego, w terminie do dnia 31 sierpnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności uzupełniającej;
• nie jest prowadzona uprawa przez okres nie dłuższy niż jeden rok.

Z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w 2010 r. polscy rolnicy będą mogli otrzymać do 3,25 mld euro. Dodatkowo z tytułu pomocy na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich oraz innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) zostanie przeznaczona kwota ok. 1,35 mld zł.

Szacowane maksymalne stawki płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2010 przedstawiają się następująco:

• jednolita płatność obszarowa (JPO) - 141,06 euro/ha
• uzupełniająca płatność podstawowa - do powierzchni innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin - 82,46 euro/ha
• płatność uzupełniająca do powierzchni uprawy chmielu, do której przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni uprawy chmielu za 2006 r. (płatność niezwiązana z produkcją) - 336,05 euro/ha
• płatność do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) - 110,18 euro/ha
  oddzielna płatność z tytułu owoców i warzyw (płatność do pomidorów) - ok. 39,44 euro/tonę
• przejściowe płatności z tytułu owoców miękkich - 400 euro/ha
• płatność cukrowa - ok. 12,59 euro/tonę
• płatność do krów - 142,5 euro/sztukę
• płatność do owiec - 30 euro/sztukę
• specjalna płatność obszarowa do powierzchni uprawy roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych - 60 euro/ha.

ARiMR przypomina rolnikom otrzymującym jakiekolwiek dopłaty powierzchniowe, np. płatności bezpośrednie, ONW, rolnośrodowiskowe czy pomoc na zalesione grunty rolne lub grunty inne niż rolne, że są zobowiązani bezwzględnie przestrzegać przez cały rok zasad wzajemnej zgodności (cross compliance) w zakresie: ochrony środowiska naturalnego, identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz dobrej kultury rolnej. Agencja zwraca również uwagę, że od 1 stycznia 2010 roku obowiązują dodatkowe normy i wymogi, które nakładają na rolników obowiązek posiadania w określonych sytuacjach pozwoleń wodnoprawnych oraz zachowania charakterystycznych elementów krajobrazu.

Departament Komunikacji Społecznej